‘Schoolvoorbeeld’ Lelystad Airport Businesspark (LAB)

Dit artikel verscheen in Waterproof 2026 – 1.

Circulair water in de polder

Het is alweer een tijdje geleden dat het Lelystad Airport Businesspark (LAB) het landelijke nieuws haalde met een circulair watersysteem waarbij vacuümriolering en vacuümtoiletten centraal staan. Het resultaat is dat afvalwater op LAB lokaal wordt gezuiverd en hergebruikt. En dat scheelt jaarlijks duizenden kubieke meters drinkwater. Het is typisch zo’n project waar de Expertgroep Circulair Water van Water Alliance graag de tanden in zet, ook bij de vele toekomstige opgaven waar Nederland voor staat.

“OMALA (Ontwikkeling Maatschappij Airport Lelystad Almere, red.) verdient als gebiedsontwikkelaar een pluim voor wat er inmiddels is gerealiseerd”, aldus Joost Kreuger, Hij is in het dagelijks leven projectleider bij het bedrijf Qua-vac en als zodanig ook lid van de Expertgroep Circulair Water van de Water Alliance. De doelstelling van de Expertgroep is het versnellen van de toepassing van technologie die het mogelijk maakt om water in huis (maar ook bij bedrijven) opnieuw te gebruiken. Ook het meer toepassen van regenwater is een doelstelling en dit allemaal met het achterliggende doel om niet alleen het verbruik van drinkwater maar ook het energieverbruik in en om de bebouwde omgeving te beperken.

Aan LAB heeft Kreuger zeer goede herinneringen. “OMALA heeft er in samenwerking met onder andere ‘WaterLab Circulair Water’ (zie kader, red.), Liander, Vitens en tal van bedrijven voor gezorgd dat LAB een ware ‘best practise’ is geworden als het gaat om gebiedsontwikkeling en circulair watergebruik” stelt Kreuger. “Voor de technische realisatie van deze waterketen zijn partijen zoals Jotem, Rietland en Qua-vac gaan samenwerken. Rietland verzorgde met hun product Phytoair de natuurlijke voorzuivering, Jotem de zuivering met behulp van membraan/oxidatie-techniek en Qua-vac leverde de vacuümsystemen.”

Award Duurzaam Watergebruik

Het eindresultaat: hergebruik van water voor proces- en blusdoeleinden met een significante besparing op drinkwater en energie, en een sterke reductie van lozingen. Deze aanpak leverde het LAB in het verleden al de Award Duurzaam Watergebruik van Vitens op — een relevante erkenning voor circulair denken in de praktijk.
“Het project had verschillende doelstellingen”, zo legt Kreuger uit. “Ten eerste dus maximaal hergebruik van afvalwater, waardoor er aanzienlijk minder drinkwater wordt verbruikt. Maar we wilden met deze casus ook laten zien hoe een schaalbare en reproduceerbare gebiedsaanpak ook voor andere bedrijventerreinen mogelijk is.”

Schaalvoordelen

Met de grote opgaven waar bouwend Nederland de komende jaren voor staat is het vanzelfsprekend te kijken naar de kansen die er liggen voor een integrale aanpak van circulair water, zo stelt Kreuger namens de Expergroep. “Je kunt schaalvoordelen halen doordat je niet aan oplossingen per gebouw denkt, maar integraal voor een heel gebied met oplossingen komt. Dat deden we ook bij LAB. Verder zorgden we ervoor dat het water op de gehele locatie herbruikbaar is. Dit werd onder andere mogelijk door de natuurlijke voorzuivering van Rietland; een techniek waar minder energie en minder chemicaliën voor nodig zijn. Ook de Nano filtratie en UV/H₂O₂ oxidatie van Jotem was een oplossing. Hierdoor kon een deel van het gezuiverde water zodanig wordt opgewaardeerd dat het als bluswater of proceswater gebruikt kan worden.”

Vacuümriolering

Dennis Meerburg, business developer bij LAB kijkt met volle tevredenheid terug op het project. “We besparen hier grote hoeveelheden drinkwater doordat wij het eerst efficiënt inzamelen en vervolgens het grijswater zuiveren op locatie. En het resterende toiletwater wordt door drukverschil en een klein beetje water op hoge snelheden door smalle leidingen getransporteerd; een beetje vergelijkbaar met het system in vliegtuigen. Het transport van dat afvalwater is compacter en kost ook aanzienlijk minder energie.”

WaterLab Circulair Water

Met de ambitieuze bouwplannen die er voor Nederland aankomen is Lelystad Airport Businesspark (LAB) is een schoolvoorbeeld van hoe circulaire watertechniek concreet kan bijdragen aan duurzaamheid op bedrijventerreinen. LAB kreeg in 2025 landelijke erkenning door de eerste ‘Award Duurzaam Watergebruik Zakelijk’ (uitgereikt door Vitens) binnen te slepen.

Een leuk weetje: het gebruik van vacuümtoiletten in combinatie met vacuümriolering op een volledig ontwikkeld LAB levert een waterbesparing op van meer dan 100.000 m³ per jaar. Dat zijn 40 olympische zwembaden


Samenwerkingsverbanden zoals ook binnen LAB ontstonden komen overal in Nederland (maar ook internationaal) gemakkelijk tot stand, doordat binnen Water Alliance meer dan 200 Nederlandse watertech-bedrijven hun kennis delen binnen tien ‘expertgroepen’. Voor bedrijven is dit hét model om kennis te delen, maar ook om gezamenlijk projecten op te pakken.