De Nederlandse watersector versterkt haar internationale positie verder. Volgens het meest recente rapport van de Water Sector Export Index (WEX), opgesteld door onderzoeksbureau Panteia in opdracht van het Netherlands Water Partnership (NWP) en Water Alliance, zal de sector in 2025 naar verwachting een exportwaarde bereiken van €12,2 miljard. Daarmee is de sector goed voor 2,26% van de totale Nederlandse export. Dit betekent een verdere stijging ten opzichte van de geschatte exportwaarde van €11,5 miljard in 2024.
De WEX geeft jaarlijks inzicht in de exportprestaties en economische bijdrage van de Nederlandse watersector. Sinds de introductie van de WEX-index in 2000, met een basiswaarde van 100, laat de index een duidelijke stijgende trend zien. Naar verwachting bereikt de index in 2025 een waarde van 296. Dit betekent dat de Nederlandse waterexport in de afgelopen 25 jaar bijna is verdrievoudigd, wat het groeiende belang van de sector voor de Nederlandse economie en internationale markten onderstreept.
Het rapport combineert officiële statistieken, waaronder gegevens van het CBS, met de resultaten van een sectorbrede enquête uitgevoerd door Panteia. Samen bieden deze de meest actuele inzichten in de internationale prestaties van de Nederlandse watersector.
Twee pijlers: watertechnologie en deltatechnologie
De WEX onderscheidt twee belangrijke subsectoren:
- Watertechnologie, waaronder drinkwaterwinning en -zuivering, industriële wateroplossingen, afvalwaterzuivering en waterhergebruik.
- Deltatechnologie, waaronder integraal waterbeheer, waterbouwkunde, kustontwikkeling, baggerwerken en water- en groene infrastructuur.
Groot vertrouwen in internationale markten
Ondanks geopolitieke spanningen en economische onzekerheid blijft het vertrouwen in internationale markten groot. Bijna de helft van de respondenten verwachtte dat de internationale omzet in 2025 zou groeien. Voor 2026 loopt dit op tot meer dan de helft van de respondenten. Bedrijven verwachten gemiddeld een exportgroei van 29% in 2026, waarbij de vooruitzichten vooral positief zijn binnen de deltatechnologiesector.
Exportmarkten en opkomende thema’s
Europa en Noord-Amerika blijven de belangrijkste exportmarkten voor Nederlandse waterbedrijven. België, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten behoren nog altijd tot de belangrijkste exportbestemmingen. Tegelijkertijd ontwikkelen Canada, Frankrijk en het Midden-Oosten – met name Saoedi-Arabië – zich tot steeds aantrekkelijkere markten.
Bedrijven noemen afvalwaterzuivering en waterhergebruik, waterkwaliteit, waterschaarste en waterbeschikbaarheid als de belangrijkste internationale waterthema’s voor de komende jaren. Ook klimaatadaptatie, waterbeheer en circulair watergebruik winnen verder aan belang.
Uitdagingen en kansen
Bijna driekwart van de respondenten geeft aan dat geopolitieke ontwikkelingen invloed hebben op hun marktkeuze en exportstrategie. Tegelijkertijd meldt 18% van de bedrijven dat zij als gevolg van internationale crises hun regionale focus hebben verlegd.
De grootste uitdaging bij het betreden van nieuwe markten blijft het vinden van geschikte lokale partners. Daarnaast noemen bedrijven beperkte interne capaciteit, onvoldoende kennis van lokale regelgeving en beperkte toegang tot financiering als belemmeringen voor internationale groei.
Om de internationale concurrentiekracht te versterken, benadrukken respondenten het belang van:
- Het opbouwen van sterkere internationale partnerschappen en consortia;
- Investeren in innovatie, demonstratieprojecten en proeffaciliteiten;
- Het ontwikkelen van sterke businesscases;
- Beter gebruikmaken van internationale netwerken en relaties;
- Het aanbieden van geïntegreerde wateroplossingen over sectorgrenzen heen.
Het exportaandeel van de Nederlandse watersector
Het exportaandeel van de Nederlandse watersector blijft hoog. Naar verwachting zou export in 2025 goed zijn voor 39,1% van de totale sectoromzet. Hoewel dit een daling van 3,3 procentpunt betekent ten opzichte van eerdere jaren, blijft export een cruciale rol spelen in de prestaties van de sector.
Historisch gezien volgt het exportaandeel nauwgezet de economische conjunctuur: het stijgt in periodes van economische groei en neemt af tijdens economische neergang. Deltatechnologie blijft de meest exportgerichte subsector, met exportaandelen die doorgaans tussen de 50% en 55% van de omzet liggen. Voor watertechnologie schommelt dit aandeel historisch tussen de 30% en 37%.
Ondanks recente fluctuaties wordt verwacht dat beide subsectoren hun sterke internationale positie behouden. Dit onderstreept het blijvende belang van exportmarkten voor de Nederlandse watersector.
Het groeiende economische belang van de Nederlandse watersector
Het WEX-rapport benadrukt de toenemende economische betekenis van de Nederlandse watersector. Nu de wereldwijde vraag naar expertise op het gebied van waterbeheer, watertechnologie en klimaatadaptatie blijft groeien, levert de sector een steeds belangrijkere bijdrage aan de Nederlandse economie, werkgelegenheid en internationale concurrentiekracht.
De aanhoudende groei van de Water Sector Export Index gedurende de afgelopen 25 jaar weerspiegelt deze sterke internationale positie.
Schommelingen in het exportaandeel hangen nauw samen met mondiale economische ontwikkelingen, maar laten tegelijkertijd de veerkracht van de sector zien. Ondanks geopolitieke onzekerheid en inflatiedruk werd verwacht dat de Nederlandse watersector in 2025 een exportwaarde van €12,2 miljard behaalt, goed voor 2,26% van de totale Nederlandse export.
Tegelijkertijd wordt het steeds complexer om de volledige economische impact van de sector te meten. Watergerelateerde expertise en oplossingen zijn tegenwoordig nauw verweven met bredere maatschappelijke transities, waaronder klimaatadaptatie, de energietransitie en duurzame voedselsystemen. Dit benadrukt niet alleen de economische waarde van de sector, maar ook haar strategische belang bij het aanpakken van mondiale duurzaamheidsuitdagingen.
Over de Water Sector Export Index (WEX)
Het WEX-rapport is opgesteld door Panteia in opdracht van het Netherlands Water Partnership (NWP), in samenwerking met Water Alliance. De financiering werd verzorgd door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
Het rapport: ‘Water Sector Export Index 1995–2024, prognose 2025’ is hieronder beschikbaar.
*Op de foto van links naar rechts: Yvonne van den Berg (Water Alliance, Meike van Ginneken (Watergezant Ministerie van I&W) en Rick Elmendorp (NWP)
Fotocredits: Jos Hummelen
